Vaak voorkomende aanpassingsstrategieën

Merkt u dat een van uw dierbaren in gesprekken misplaatst reageert of door anderen heen praat? Of dat hij/zij het geluid van de tv veel harder zet dan iemand anders? Het gebeurt vaak dat mensen met onbehandeld gehoorverlies gebruikmaken van dat soort subtiele aanpassingsstrategieën. Omdat het gehoor vaak langzaam achteruitgaat, beseft de persoon in kwestie mogelijk niet in welke mate hij/zij het gehoorverlies probeert te compenseren. Soms ontkent de betrokkene ook het probleem en weigert hij/zij te erkennen dat hij/zij slecht hoort en dat er een behandeling nodig is.

Helaas maken aanpassingsstrategieën het probleem van gehoorverlies alleen maar erger. Pogingen om het probleem te verdoezelen kunnen vermoeiend en stressvol zijn voor uw dierbare en nog meer communicatieproblemen opleveren met de mensen in zijn/haar omgeving.

U kunt de betrokkenen helpen door te letten op signalen dat zij hun gehoorverlies mogelijk proberen te compenseren. Als zij worden geconfronteerd met een gehoorprobleem, kunt u hen helpen om van de ontkenningsfase over te gaan naar de acceptatiefase door hen aan te moedigen hun gehoor te laten testen. Zodra de persoon in kwestie erkent dat er sprake is van gehoorverlies, kan die beginnen om zijn/haar leven te veranderen door het gehoorverlies te laten behandelen. Hieronder noemen we een aantal van de meest voorkomende aanpassingsstrategieën voor gehoorverlies waar u op dient te letten.

Rekenen op anderen

Rekenen op anderen om gesprekken te herhalen en over te brengen is een vaak gebruikte strategie voor het omgaan met gehoorverlies. Ook al kan het verleidelijk zijn om op te treden als de 'oren' van een dierbare persoon, toch houdt dat soort hulp enkel de ontkenningsfase van het gehoorverlies in stand. Ook kan dit relaties onder druk zetten en het gevoel van sociaal isolement bij uw dierbare verder versterken.

Signalen missen tijdens gesprekken

Merkt u dat een dierbare vaak misplaatst reageert op vragen, anderen niet laat uitspreken of andere mensen die tegen hem/haar spreken lijkt te negeren? Het komt vaak voor dat mensen met gehoorverlies signalen tijdens gesprekken niet goed oppikken en een verkeerde reactie geven, wat ertoe kan leiden dat er spanningen ontstaan met hun collega's, vrienden en familieleden. Dat kan zorgen voor angst, schaamte of depressie bij uw dierbare en ertoe leiden dat hij/zij zich terugtrekt uit sociale situaties. Het niet oppikken van signalen tijdens de sociale omgang kan ook onterecht worden opgevat als onverschilligheid of een teken van dementie, waardoor uw dierbare nog meer het gevoel heeft tekort te schieten.

Bluffen

Om te vermijden dat ze anderen steeds moeten vragen om te herhalen of om te vermijden de verkeerde dingen te zeggen, kunnen mensen met gehoorverlies tijdens gesprekken gaan bluffen. De persoon in kwestie kan glimlachen, knikken en doen alsof hij/zij u begrijpt om vervelende situaties te voorkomen of zichzelf het idee te geven dat hij/zij deelneemt aan het gesprek. Dat voorgewende gedrag levert echter alleen maar nog meer misverstanden op. Uw dierbare kan de indruk wekken dat hij/zij afstandelijk is, een 'selectief' gehoor heeft of dat er iets mis is met het geheugen. Bluffen is vaak enorm inspannend voor een persoon met gehoorverlies. Bovendien ondermijnt dit de eerlijke en open communicatie die zo belangrijk is in persoonlijke relaties.

Het gesprek domineren

Omdat mensen met gehoorverlies moeite hebben met horen, proberen ze het gesprek te bepalen door constant aan het woord te zijn. Soms gaat de persoon in kwestie de stiltes invullen en praat die regelmatig door anderen heen of tegen anderen in, in plaats van natuurlijke pauzes te laten vallen en ook anderen aan het woord te laten tijdens een gesprek. Door de neiging het gesprek te domineren kan uw dierbare respectloos, agressief, bazig, egocentrisch of als een ‘betweter’ overkomen. Het betekent ook dat die mensen niet meer echt kunnen genieten van een volwaardige wederzijdse interactie waarin ze luisteren naar wat de andere persoon heeft te vertellen.

Terugtrekken

Een andere schadelijke aanpassingsstrategie die wordt gebruikt door mensen met gehoorverlies is terugtrekken. Uw dierbare houdt zich bezig met allerlei klusjes om niet aan rumoerige familiebijeenkomsten te hoeven deelnemen, gebruikt smoezen om telefonisch contact te vermijden of wijst uitnodigingen van vrienden of familie af. Door zich terug te trekken raakt uw dierbare steeds verder geïsoleerd van de mensen en activiteiten waar die van houdt. Ze missen zo talloze bijzondere momenten, van samen met vrienden lachen om een mop tot luisteren naar de verhalen van hun kleinkinderen.

Het geluid harder zetten

Gebruikt uw dierbare de akoestiek van de ruimte, achtergrondgeluiden of gebrekkige technologie als excuus om het geluid van de televisie of de radio harder te zetten? Het geluid van de televisie harder zetten is een vaak gebruikte manier waarop iemand zijn gehoorverlies compenseert. Ook al lijkt dat onschadelijk, toch leidt het ertoe dat uw dierbare niet erkent dat hij/zij last heeft van gehoorverlies en op zoek gaat naar de vereiste behandeling. Het geluid harder zetten kan relaties onder druk zetten omdat het lastig wordt voor uw dierbare om samen met anderen in dezelfde ruimte televisie te kijken of naar de radio te luisteren.

Hulp zoeken

Een bezoek aan een hoorspecialist is de eerste stap om stress, uitputting, angst, het verdriet en sociaal isolement die het gevolg zijn van pogingen om gehoorverlies te verdoezelen te verlichten. Door middel van tests kan een hoorspecialist het hoorprobleem van uw dierbare diagnosticeren en bepalen wat de beste behandelingsmethode is om zijn/haar communicatieve vaardigheden, zelfbeeld en levensvreugde te herstellen.

Vind een hoorspecialist

Informatie over soorten hoorspecialisten.

Wat gebeurt er tijdens een afspraak?

Informatie over wat u kunt doen om uw dierbare te helpen

Fasen in het omgaan met gehoorverlies

De fasen van het omgaan met gehoorverlies lopen vrijwel parallel met de vijf fasen voor het verwerking van verdriet: ontkenning, boosheid, onderhandelen, depressie en acceptatie.

Ontkennen dat zij last hebben van gehoorverlies. Misschien vindt uw dierbare dat anderen of de technologie de oorzaak zijn van het feit dat hij/zij niet kan horen: “De ontvangst van mijn telefoon is erg slecht” of “iedereen mompelt”.

Boos zijn op hun audioloog of anderen die ze associëren met gehoorverlies. “Wat weten zij er nou van?” of “Hoe kan een hoortoestel nou helpen?”

Onderhandelen: “Eigenlijk heb ik geen behoefte aan een hoortoestel, ik zal gewoon veel geduldiger zijn.”

Depressie: “Waarom zou ik nog uitgaan met vrienden als ik toch niet hoor wat ze zeggen.”

Accepteren dat ze last hebben van gehoorverlies en dat behandeling nodig is: “Ik wil weer kunnen horen en een cochleair implantaat zou me kunnen helpen.”

Disclaimer

De informatie op deze website is bedoeld voor educatieve doeleinden en dient niet ter vervanging van medisch advies. Raadpleeg een hoorspecialist voor de diagnose van een gehoor- of gezondheidsprobleem.

Gratis informatiepakket

Ontvang een gratis informatiepakket over gezond gehoor en mogelijke hooroplossingen.

Vraag nu uw informatiepakket aan